Lapland | Het magische Noorderlicht spotten + tips

Noorderlicht, Lapland

Het zien van het Noorderlicht stond al lange tijd op mijn bucketlist, net als bij vele anderen. Afgelopen jaar had ik de kans om dit natuurfenomeen te aanschouwen in Lapland. En wat heb ik een geluk gehad, want ik werd niet één, niet twee, maar drie nachten op het magische Noorderlicht getrakteerd. 

Wat is het Noorderlicht?

Het Noorderlicht is een lichtverschijnsel, dat uit een gloed of soms zelfs bewegende stralenbundels, bogen of gordijnen bestaat. Vaak in de kleuren groen of roze en paars. Het Noorderlicht ontstaat door de zonnewind, een verschijnsel waarbij de zon elektrisch geladen deeltjes de ruimte in slingert. Als deze geladen deeltjes in de atmosfeer in aanraking komen met stikstofmoleculen en zuurstofatomen, dan veroorzaakt dat licht. Door het magnetische veld van de aarde gebeurt dit vooral in de buurt van de poolstreken. Het licht in buurt van de Noordpool noemen we ‘aurora borealis’ (het Noorderlicht) en in de buurt van de Zuidpool hebben we het over ‘aurora australis’ (het Zuiderlicht). 

Op jacht naar het Noorderlicht

Nog voordat ik naar Lapland afreis, installeer ik een aantal apps waarmee ik de noorderlicht-verwachtingen in de gaten kan houden. Op deze apps kun je onder andere de KP index zien voor de komende dagen, een getal dat de mate van activiteit in het geomagnetische veld aangeeft. De KP index loopt van 0 tot 9, waarbij 0 staat voor nauwelijks activiteit en 9 voor een extreme activiteit (zoals bijvoorbeeld het geval is bij hevige zonnestormen). Hoe hoger het getal is, des te groter is de kans op het Noorderlicht. Echter heb je niets aan een hoge KP-waarde, als het bewolkt is. Op beide factoren heb je geen enkele invloed en dus is het hopen op helder weer en op een hoge zonneactiviteit.   

De eerste avonden sneeuwt het veel en dat betekent dat een nachtje buiten zitten weinig zin heeft. De weersvoorspellingen geven aan dat het halverwege de week helder wordt in de nachten. Dat is alvast goed nieuws. En nog beter worden onze kansen als de verschillende Noorderlicht-apps aangeven dat er de komende dagen een hoge mate van zonne-activiteit wordt verwacht.

Na een fantastische dag waarop ik een huskysafari heb gemaakt, krijg ik rond 21.00 uur een melding op mijn telefoon dat de KP waarde hoog is en de kans op het zien van het Noorderlicht redelijk goed is. Vanuit het hotel kijk ik naar buiten en zie ik sterren in plaats van sneeuwvlokken. Dat betekent dat het helder is, hoor ik mezelf denken. Nog geen 5 minuten later heb ik mijn warmste kleding aan, zit mijn camera op mijn statief en ren ik naar buiten. Zo ver mogelijk weg van de verlichting van het hotel. Gelukkig zitten we op een berg en is er in de nabije omgeving weinig ander licht.

Het wachten kan beginnen. Na nog geen 5 minuten lijk ik in de verte opeens een lichte groene waas te zien. Ik oefen wat met mijn camera. Tot mijn verbazing zie ik op het scherm van mijn spiegelreflex een veel duidelijkere groene waas. Dit moet het Noorderlicht zijn!

Noorderlicht, Lapland

Ik ben al helemaal euforisch bij het zien van deze waas, niet wetende wat me daarna nog te wachten staat. Het licht neemt in kracht toe en is nu zeer goed zichtbaar met het blote oog. De waas gaat over in een duidelijke groene streep.

Noorderlicht, Lapland

Noorderlicht, Lapland

Aan de andere kant verschijnt er ineens een groen gordijn. Het Noorderlicht is nu op meerdere plekken om mij heen te zien en ik weet gewoon niet meer waar ik moet kijken. Wat is dit onwaarschijnlijk mooi. De twee verschillende stroken komen naar elkaar toe en boven mijn hoofd voltrekt zich nu het mooiste natuurfenomeen dat ik ooit heb gezien. De groene gordijnen bewegen en beginnen te dansen, vergezeld van paarse lichtbundels. Ik kan alleen maar ademloos toekijken en ben niet meer in staat om te fotograferen. Ik probeer in het moment te leven en te zijn en ben zo dankbaar dat ik dit mag aanschouwen hier op deze prachtige plek. Dit is pure magie en het bezorgt me overal kippenvel. Na een minuut is het dansen ineens voorbij en veranderen de lichtbundels in lichte strepen, die nog nauwelijks zichtbaar zijn met het blote oog. Samen met de andere Noorderlicht-spotters op de berg genieten we na van dit magische schouwspel. Die nacht kan ik amper slapen van het moois dat ik heb gezien.

Noorderlicht, Lapland

Noorderlicht, Lapland

De volgende twee nachten is het wederom helder en is de KP-waarde redelijk hoog. Ook op deze avonden worden we getrakteerd op het Noorderlicht. Weliswaar geen dansend licht dit keer, maar wel weer groene lichtbundels en -gordijnen. We zijn verwend geworden, want als we midden in de nacht weer een melding krijgen, blijven we maar even liggen. Mooier dan dit kan het toch niet meer worden.

Noorderlicht, Lapland

Wanneer heb je de beste kans om het Noorderlicht te spotten?

Er zijn meerdere factoren die een rol spelen bij het zien van het Noorderlicht. 

Uitbarstingen op de zon
Zoals hierboven al beschreven wordt het Noorderlicht veroorzaakt door de zonnewind. Deze zonnewind is het sterkste bij uitbarstingen op de zon. De hoeveelheid geladen deeltjes die de ruimte in slingeren, is dan een stuk groter. De kans op het zien van het Noorderlicht is door zo’n uitbarsting groter. Het is in dit soort gevallen zelfs mogelijk om het natuurfenomeen vanaf de Waddeneilanden te zien. 

Het seizoen
Het Noorderlicht kan het hele jaar ontstaan, zowel in de zomer als in de winter. Alleen is het bij daglicht niet zichtbaar en dat maakt de winter waarin de dagen kort zijn en de nachten lang, meer geschikt om het licht te kunnen zien. De meeste kans heb je in de maanden september tot en met maart. De dagen rondom de equinox, dat is het tijdstip in het jaar waarop de zon loodrecht boven de evenaar staat, zijn statistisch gezien de beste dagen om het noorderlicht te kunnen aanschouwen. In maart zijn er relatief veel zonne-uitbarstingen en dat maakt de kans ook groter om het Noorderlicht te zien.  

Het tijdstip
Het Noorderlicht zie je het beste bij duisternis. Rond middernacht (tussen 22.00-00.00 uur) is de kans het grootste om het Noorderlicht te zien. Op de drie avonden waarop wij het Noorderlicht hebben gezien, was dat tussen 21.00 en 23.30 uur.  

Het weer
Bij bewolkt weer is de kans op het zien van het Noorderlicht een stuk kleiner. Het hebben van helder weer is een belangrijke factor voor het kunnen spotten ervan. 

Waar heb je de beste kans om het Noorderlicht te zien?

Over het algemeen geldt dat hoe noordelijker je gaat, des te groter de kans is op het zien van Noorderlicht. De noorderlichtzone bevindt zich in de meeste gevallen tussen de 70ste en 80ste breedtegraad. Wil je niet te ver reizen, dan zit je het beste in het noorden van Noorwegen en in Lapland. Ook op IJsland word je regelmatig getrakteerd op het licht. Maar ook in het noorden van Canada en Groenland zit je uitstekend. 

Noorderlicht, Lapland

Tips om het Noorderlicht te spotten en te fotograferen

→ Zoek een locatie zo noordelijk mogelijk op.

→ Zorg dat je op een plek bent met zo min mogelijk lichtvervuiling. Hoe minder licht er om je heen is, des te groter is de kans op het zien van het Noorderlicht. Ga dus vooral de natuur in en weg uit het dorp of de stad. 

→ Kies voor een plek van waaruit je een panoramisch uitzicht hebt, zonder teveel obstakels die het zicht op het Noorderlicht belemmeren. 

Kleed je heel warm aan als je naar buiten gaat. In Lapland was het -10 toen we naar buiten gingen, maar temperaturen rond de -20 in de avond of nacht komen in het noorden ook regelmatig voor in de wintermaanden. Dat betekent: veel laagjes aan en thermokleding.

 → Stop je mobiele telefoon in een sok of in een warm hoesje. Door de extreme kou, gaan de batterijen hard achteruit. Mijn telefoon liep binnen 5 minuten van 90% naar 4%, dus daar heb ik niks mee kunnen doen. 

Houd de weersvoorspellingen goed in de gaten

Download een Noorderlicht-app, zodat je de KP-waarde en de zonneactiviteit in de gaten kan houden.

Wil je het Noorderlicht fotograferen? Zet je camera dan op een statief. Je fotografeert bij een hoge sluitertijd en dat betekent dat je foto’s onscherp worden bij elke kleine trilling. 

→ Zet je camera op de volgende beginstanden: op de manuele stand, sluitertijd van 15 seconden, ISO op 640 en je diafragma helemaal open (laagste f-waarde). Pas je sluitertijden en ISO aan op basis van de intensiteit van het Noorderlicht. Stel handmatig scherp, want in het donker is het voor de camera te lastig om automatisch ergens op scherp te stellen.

Neem een extra accu voor je camera mee. Hier geldt hetzelfde als voor je telefoon: vanwege de kou lopen je batterijen of accu sneller leeg. En op zo’n moment wil je zeker niet zonder accu komen te zitten. 

Soms moet je heel snel naar buiten kunnen, om het Noorderlicht te kunnen fotograferen. Zet je camera ‘s avonds al op het statief, met de juiste instellingen. In het donker en in alle haast wil je hier niet meer mee bezig zijn. 

→ Heb vooral heel veel geduld!

Het is goed om je te realiseren dat je ook bij de ideale omstandigheden nooit een garantie hebt om het Noorderlicht te zien. Er zijn mensen die dagenlang op de beste plek op zoek gaan naar het Noorderlicht, maar niks zien. Het blijft een kwestie van geduld en geluk!

Heb jij het Noorderlicht wel eens gezien? 

Meer reisinspiratie

1 comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *